Đèn LED là gì? Cấu tạo, nguyên lý và cách chọn đèn LED đúng
Cập nhật:
LED là viết tắt của Light Emitting Diode, nghĩa là điốt phát quang: một linh kiện bán dẫn phát ra ánh sáng khi có dòng điện chạy qua. Vậy đèn LED là gì? Đó là thiết bị chiếu sáng dùng các chip LED này làm nguồn sáng. Với cùng độ sáng khoảng 800 lumen, một bóng đèn LED 9 W dùng ít hơn khoảng 85% điện năng so với bóng sợi đốt 60 W.
Có một điều nhiều người hiểu chưa đúng: con số "50.000 giờ" in trên hộp đèn LED không có nghĩa là đèn chạy 50.000 giờ rồi mới hỏng. Bài viết này giải thích đèn LED là gì, cấu tạo và nguyên lý hoạt động, tuổi thọ được đo ra sao, và cách đọc 6 thông số trên bao bì để chọn đúng đèn.
Tóm tắt nhanh
- LED = Light Emitting Diode = điốt phát quang. Ánh sáng sinh ra khi điện tử tái hợp với lỗ trống trong chip bán dẫn.
- Một bộ đèn LED gồm chip LED, bộ nguồn (driver), mạch in, tản nhiệt và vỏ, chóa, thấu kính. Driver và tản nhiệt quyết định phần lớn độ bền.
- Tuổi thọ đèn LED thường tính theo L70: số giờ đến khi độ sáng còn 70% so với ban đầu.
- Khi mua, đọc 6 thông số: công suất (W), quang thông (lm), hiệu suất (lm/W), nhiệt độ màu (K), chỉ số hoàn màu (CRI) và tuổi thọ, cấp bảo vệ IP.
Đèn LED là gì? Giải thích tên gọi và nguyên lý phát sáng
LED viết tắt của từ gì? Đèn LED tiếng Anh là gì?
LED là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Light Emitting Diode. Dịch sát nghĩa là "điốt phát ra ánh sáng", trong tiếng Việt gọi là điốt phát quang.
Cần phân biệt hai khái niệm:
- LED (chip LED): linh kiện bán dẫn rất nhỏ, thường chỉ vài milimet, là nguồn phát sáng.
- Đèn LED: sản phẩm hoàn chỉnh mà bạn mua về lắp, gồm nhiều chip LED cùng bộ nguồn, tản nhiệt và vỏ. Trong tiếng Anh, bóng đèn LED gọi là LED lamp hoặc LED bulb, còn bộ đèn LED gọi là LED luminaire.
Vì vậy "bóng đèn LED là gì" và "đèn LED là gì" về cơ bản là cùng một câu hỏi: đó là đèn dùng chip LED để chiếu sáng, thay cho dây tóc (đèn sợi đốt) hay khí và bột huỳnh quang (đèn tuýp huỳnh quang, đèn compact).
Nguyên lý hoạt động của đèn LED: tiếp giáp P-N và hiện tượng điện phát quang
Chip LED được làm từ vật liệu bán dẫn, gồm hai lớp ghép sát nhau:
- Lớp N: dư điện tử (hạt mang điện âm).
- Lớp P: dư "lỗ trống", tức chỗ thiếu điện tử (coi như hạt mang điện dương).
Chỗ hai lớp tiếp xúc gọi là tiếp giáp P-N. Khi cấp điện đúng chiều (cực dương vào lớp P, cực âm vào lớp N), điện tử từ lớp N và lỗ trống từ lớp P cùng dồn về tiếp giáp. Khi một điện tử "rơi" vào một lỗ trống, nó giải phóng phần năng lượng dư dưới dạng một hạt ánh sáng (photon). Hiện tượng này gọi là điện phát quang.
Màu của ánh sáng phụ thuộc vào vật liệu bán dẫn. Mỗi vật liệu cho ánh sáng có bước sóng gần như cố định, nên một chip LED đơn lẻ chỉ phát một màu, ví dụ đỏ, xanh lục hoặc xanh lam.
Điểm khác biệt quan trọng so với đèn sợi đốt: đèn sợi đốt phải nung dây tóc tới hơn 2.000°C để phát sáng, nên phần lớn điện năng biến thành nhiệt. Đèn LED tạo ánh sáng trực tiếp từ dòng điện, không cần nung nóng, nên hiệu suất cao hơn nhiều.

Sơ đồ tiếp giáp P-N, điện tử và lỗ trống tái hợp phát ra photon. Vẽ mới, không dùng ảnh mạng.
Đèn LED tạo ra ánh sáng trắng bằng cách nào?
Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều màu, trong khi một chip LED chỉ phát một màu. Có hai cách để tạo ánh sáng trắng:
1. Chip xanh lam phủ bột phốt pho (cách phổ biến nhất hiện nay): chip phát ánh sáng xanh lam, một phần ánh sáng này kích thích lớp bột phốt pho phủ bên trên phát ra ánh sáng vàng. Xanh lam trộn với vàng cho ánh sáng trắng. Thay đổi thành phần bột phốt pho sẽ cho ánh sáng trắng ấm (vàng hơn) hoặc trắng lạnh (xanh hơn).
2. Trộn ba màu đỏ, xanh lục, xanh lam (RGB): ba chip phát ba màu cơ bản, trộn lại thành trắng. Cách này thường dùng cho đèn đổi màu, đèn trang trí, màn hình hơn là đèn chiếu sáng thông thường.
Lịch sử ngắn của đèn LED
- 1962: Nick Holonyak (General Electric, Mỹ) chế tạo LED phát ánh sáng nhìn thấy đầu tiên, màu đỏ. LED khi đó chỉ đủ sáng làm đèn báo trên thiết bị điện tử.
- Thập niên 1970–1980: có thêm LED màu vàng, xanh lục, dùng nhiều trong đồng hồ, máy tính bỏ túi, đèn tín hiệu.
- Đầu thập niên 1990: Isamu Akasaki, Hiroshi Amano và Shuji Nakamura (Nhật Bản) chế tạo thành công LED xanh lam độ sáng cao. Có LED xanh lam mới tạo được ánh sáng trắng hiệu suất cao bằng bột phốt pho.
- 2014: ba nhà khoa học trên nhận giải Nobel Vật lý cho phát minh LED xanh lam, mở đường cho đèn LED chiếu sáng thay thế đèn sợi đốt và huỳnh quang.
Cấu tạo đèn LED gồm những bộ phận nào?
Một chiếc đèn LED dùng được gồm nhiều bộ phận hơn chỉ là chip phát sáng. Chất lượng của từng bộ phận quyết định đèn sáng ổn định và bền đến đâu.
|
Bộ phận |
Chức năng |
Ảnh hưởng đến chất lượng đèn |
|
Chip LED |
Nguồn phát sáng, biến điện năng thành ánh sáng |
Quyết định hiệu suất (lm/W), độ hoàn màu và độ đồng đều màu giữa các đèn |
|
Bộ nguồn (driver) |
Đổi điện xoay chiều 220 V thành dòng một chiều ổn định cho chip |
Driver kém gây nhấp nháy, đèn chập chờn khi điện áp dao động, và là nguyên nhân hỏng sớm phổ biến nhất |
|
Mạch in (PCB), thường là nhôm |
Gắn chip và dẫn nhiệt từ chip ra ngoài |
Dẫn nhiệt kém làm chip nóng, độ sáng giảm nhanh |
|
Tản nhiệt |
Đưa nhiệt ra môi trường |
Chip LED càng nóng càng mau suy giảm độ sáng. Tản nhiệt quá nhỏ là cách phổ biến để giảm giá thành |
|
Vỏ, chóa, tấm khuếch tán, thấu kính |
Bảo vệ, phân bố ánh sáng, giảm chói |
Quyết định góc chiếu, độ chói, cấp bảo vệ chống bụi và nước (IP) |
|
Đui, đế, đầu nối |
Kết nối với nguồn điện (đui E27, chân G13 của tuýp…) |
Ảnh hưởng đến độ chắc chắn và an toàn điện khi lắp |

Bóng đèn LED bulb Rạng Đông tháo rời, chú thích từng bộ phận.
Trong các bộ phận trên, driver và tản nhiệt là hai thứ người mua không nhìn thấy nhưng ảnh hưởng nhiều nhất đến tuổi thọ. Hai chiếc đèn cùng công suất, cùng độ sáng lúc mới mua có thể khác nhau rất nhiều sau một năm sử dụng, chủ yếu vì hai bộ phận này.
Ưu điểm và nhược điểm của đèn LED
Đèn LED đã thay thế phần lớn đèn sợi đốt và huỳnh quang trong nhà ở, văn phòng, nhà xưởng. Tuy vậy, đèn LED cũng có những điểm cần biết để dùng đúng.
|
Ưu điểm |
Nhược điểm |
|
Tiết kiệm điện: cùng độ sáng, dùng ít hơn khoảng 80–90% điện năng so với đèn sợi đốt |
Giá mua ban đầu cao hơn đèn sợi đốt, dù tổng chi phí (tiền đèn + tiền điện) thường thấp hơn |
|
Tuổi thọ dài: đèn đạt chuẩn có tuổi thọ hàng chục nghìn giờ, so với khoảng 1.000 giờ của đèn sợi đốt |
Chất lượng không đồng đều trên thị trường: cùng gọi là "đèn LED" nhưng chip, driver, tản nhiệt rất khác nhau |
|
Bật là sáng ngay, không cần khởi động như một số đèn huỳnh quang |
Nhạy với nhiệt: lắp trong hộp kín, nơi nóng, đèn suy giảm nhanh hơn |
|
Không chứa thủy ngân, khác với đèn huỳnh quang và compact |
Driver có thể hỏng trước chip, nhất là khi điện áp lưới dao động mạnh |
|
Gần như không phát tia cực tím (UV) và hồng ngoại (IR) trong chùm sáng, ít làm phai màu đồ vật |
Đèn kém chất lượng có thể nhấp nháy hoặc chói, gây mỏi mắt |
|
Nhiều lựa chọn nhiệt độ màu, dễ điều chỉnh độ sáng, phù hợp chiếu sáng thông minh |
Không phải đèn nào cũng dùng được với dimmer (công tắc chỉnh độ sáng) |
Đèn LED có tiết kiệm điện không? Ví dụ tính tiền điện
Có. Ví dụ dưới đây so sánh hai bóng đèn cho độ sáng tương đương, khoảng 800 lumen, đủ chiếu sáng chung một phòng ngủ nhỏ.
|
|
Bóng sợi đốt 60 W |
Bóng đèn LED 9 W |
|
Quang thông (độ sáng) |
khoảng 800 lm |
khoảng 800–900 lm |
|
Điện năng/tháng (5 giờ/ngày × 30 ngày) |
9 kWh |
1,35 kWh |
|
Tiền điện/tháng (giá tham chiếu 3.000 đ/kWh) |
27.000 đồng |
khoảng 4.000 đồng |
|
Tiết kiệm mỗi tháng, mỗi bóng |
|
khoảng 23.000 đồng (~85%) |
Giả định: dùng 5 giờ mỗi ngày; giá điện tham chiếu 3.000 đ/kWh, gần giá bậc 3 (201–400 kWh/tháng, 2.894 đ/kWh chưa gồm VAT) của biểu giá điện sinh hoạt áp dụng từ 01/11/2026. Tiền điện thực tế phụ thuộc bậc giá và tổng điện năng tiêu thụ của gia đình.
Một ngôi nhà thay 10 bóng như vậy sẽ giảm khoảng 76 kWh mỗi tháng, tức hơn 220.000 đồng với hộ đang dùng khoảng 300 kWh/tháng. Lý do đèn LED tiết kiệm điện nằm ở hiệu suất: đèn sợi đốt chỉ đạt khoảng 10–17 lm/W, trong khi đèn LED dân dụng hiện nay thường đạt khoảng 100–130 lm/W. Cách tính chi tiết theo biểu giá điện 5 bậc có trong bài đèn LED có tốn điện không.
Tuổi thọ đèn LED thực sự được tính thế nào?
Đây là phần nhiều bài viết bỏ qua, và cũng là chỗ người mua dễ bị nhầm nhất.
"50.000 giờ" không có nghĩa là 50.000 giờ không hỏng
Đèn LED hiếm khi "tắt phụt" như bóng sợi đốt đứt dây tóc. Thay vào đó, chip LED giảm sáng dần theo thời gian. Vì vậy ngành chiếu sáng không đo tuổi thọ theo "giờ đến khi hỏng", mà theo độ duy trì quang thông:
- L70: số giờ đến khi độ sáng còn 70% so với lúc mới. Đây là mốc phổ biến nhất. Ở mức 70%, phần lớn người dùng bắt đầu nhận ra đèn tối đi.
- L80, L90: tương tự, mốc 80% hoặc 90%. Các ứng dụng đòi hỏi độ sáng ổn định (văn phòng, trường học, nhà xưởng) thường dùng L80 hoặc L90.
Chương trình ENERGY STAR của Mỹ cũng định nghĩa tuổi thọ đèn LED theo cách này: mốc khi quang thông giảm 30%.
Ví dụ: một đèn ghi "tuổi thọ 25.000 giờ (L70)" nghĩa là sau khoảng 25.000 giờ sử dụng trong điều kiện thử nghiệm, độ sáng còn khoảng 70%. Đèn vẫn sáng, chỉ tối hơn.
Nhiệt độ quyết định tuổi thọ thực tế
Con số tuổi thọ được xác định trong điều kiện thử nghiệm, thường ở nhiệt độ môi trường khoảng 25°C. Khi lắp thực tế:
- Đèn lắp trong hốc trần kín, không thoát nhiệt: chip nóng hơn, giảm sáng nhanh hơn.
- Nơi nhiệt độ cao như nhà bếp, gần mái tôn, nhà xưởng nóng: cần chọn đèn có thiết kế tản nhiệt phù hợp.
- Điện áp dao động mạnh: làm driver nhanh hỏng, kể cả khi chip còn tốt.
Các loại đèn LED phổ biến
Đèn LED có nhiều kiểu dáng cho từng vị trí lắp. Bảng dưới tóm tắt các loại phổ biến trong nhà ở và công trình.
|
Loại đèn LED |
Thường dùng ở đâu |
Xem sản phẩm |
|
Bóng đèn LED bulb |
Đèn chùm, đèn bàn, đui E27 thay bóng sợi đốt cũ |
|
|
Bóng và bộ đèn LED tuýp, bán nguyệt |
Hành lang, lớp học, văn phòng, nhà xưởng nhỏ |
|
|
Đèn LED âm trần (downlight) |
Trần thạch cao phòng khách, phòng ngủ, cửa hàng |
|
|
Đèn LED ốp trần |
Trần bê tông, phòng không làm trần thạch cao |
|
|
Đèn LED panel |
Văn phòng, trần thả 600×600 mm |
|
|
Đèn LED dây |
Hắt trần, trang trí, hắt sáng tủ kệ |
|
|
Đèn pha LED |
Chiếu sáng ngoài trời, sân, biển quảng cáo |
|
|
Đèn LED nhà xưởng (Highbay) |
Nhà xưởng, kho có trần cao |
Phân tích chi tiết từng loại, ưu nhược điểm và cách phân biệt có trong bài các loại đèn LED phổ biến và ứng dụng. Toàn bộ sản phẩm ở danh mục đèn LED Rạng Đông.
6 thông số cần đọc trên bao bì đèn LED
Hiểu đèn LED là gì rồi, bước tiếp theo là đọc được bao bì. Đây là 6 thông số quan trọng nhất.

Bao bì sản phẩm Rạng Đông
1. Công suất (W)
Cho biết đèn tiêu thụ bao nhiêu điện. Công suất không phải độ sáng. Hai đèn cùng 9 W có thể sáng khác nhau đáng kể. Thói quen chọn đèn theo "số W" là di sản từ thời đèn sợi đốt, khi công suất và độ sáng gần như tỷ lệ thuận.
2. Quang thông (lm)
Tổng lượng ánh sáng đèn phát ra, đơn vị lumen (lm). Đây mới là thông số độ sáng. Tham khảo: bóng sợi đốt 60 W cho khoảng 800 lm; bóng sợi đốt 100 W cho khoảng 1.500 lm. Xem thêm bài quang thông là gì.
3. Hiệu suất sáng (lm/W)
Bằng quang thông chia công suất, cho biết mỗi watt điện tạo ra bao nhiêu lumen. Hiệu suất càng cao, đèn càng tiết kiệm điện. Nếu bao bì không ghi, bạn có thể tự tính: 900 lm ÷ 9 W = 100 lm/W.
4. Nhiệt độ màu (K)
Cho biết ánh sáng ngả vàng hay ngả trắng, đơn vị Kelvin (K):
- 2700K–3000K: ánh sáng vàng ấm, hợp phòng ngủ, phòng khách buổi tối.
- 4000K: trung tính, hợp phòng bếp, phòng làm việc.
- 6500K: trắng lạnh, hợp văn phòng, lớp học, nhà xưởng.
Xem bài nhiệt độ màu là gì để chọn đúng cho từng phòng.
5. Chỉ số hoàn màu (CRI hoặc Ra)
Thang 0–100, cho biết màu sắc đồ vật dưới đèn trông thật đến đâu so với ánh sáng tự nhiên. Chiếu sáng nhà ở nên chọn CRI từ 80 trở lên. Nơi cần nhìn màu chính xác (bàn trang điểm, cửa hàng quần áo, phòng vẽ) nên chọn CRI từ 90.
6. Tuổi thọ (giờ, L70) và cấp bảo vệ IP
- Tuổi thọ: đọc kèm mốc L70 hoặc L80 như đã giải thích ở trên. Một con số giờ không kèm điều kiện cho bạn rất ít thông tin.
- Cấp bảo vệ IP: gồm hai chữ số; số thứ nhất chống bụi, số thứ hai chống nước. IP20 dùng trong nhà khô ráo; nhà tắm nên từ IP44; ngoài trời nên từ IP65. Xem bài chỉ số IP là gì.
Đèn LED có an toàn cho mắt và sức khỏe không?
Đèn LED đạt chuẩn an toàn khi dùng cho chiếu sáng thông thường. Có ba điểm cần biết:
1. Không thủy ngân, gần như không UV và hồng ngoại. Đèn LED không chứa thủy ngân như đèn huỳnh quang, nên khi vỡ không phát tán hơi độc. Chùm sáng của đèn LED trắng gần như không có tia cực tím và hồng ngoại.
2. Ánh sáng xanh: có, nhưng mức độ mới là điều quan trọng. Mọi nguồn sáng trắng, kể cả ánh sáng ban ngày, đều có thành phần xanh lam. Mức độ an toàn của nguồn sáng với mắt được đánh giá theo tiêu chuẩn IEC 62471 (an toàn quang sinh học), chia thành các nhóm rủi ro:
- RG0: miễn rủi ro.
- RG1: rủi ro thấp.
- RG2: rủi ro trung bình, không nên nhìn thẳng lâu.
- RG3: rủi ro cao.
Đèn chiếu sáng dân dụng đạt chuẩn thường thuộc nhóm RG0 hoặc RG1. Dù đèn thuộc nhóm nào, bạn cũng không nên nhìn thẳng vào nguồn sáng ở cự ly gần.
3. Nhấp nháy và chói mới là nguyên nhân mỏi mắt thường gặp. Đèn có driver kém có thể nhấp nháy ở tần số mắt không nhận ra nhưng vẫn gây mỏi mắt, đau đầu khi làm việc lâu. Đèn không có tấm khuếch tán hoặc lắp sai góc gây chói. Với góc học tập, nên chọn đèn có công bố không nhấp nháy và chống chói.
Xem thêm bài ánh sáng và sức khỏe con người.
Cách chọn đèn LED theo không gian
Bảng dưới là gợi ý nhanh. Mỗi căn phòng còn phụ thuộc diện tích, chiều cao trần và màu tường.
|
Không gian |
Nhiệt độ màu gợi ý |
Loại đèn thường dùng |
|
Phòng khách |
3000K–4000K, có thể kết hợp nhiều lớp sáng |
Âm trần, ốp trần, đèn dây hắt trần |
|
Phòng ngủ |
2700K–3000K |
Âm trần, ốp trần, có thể dùng đèn chỉnh độ sáng |
|
Phòng bếp |
4000K |
Âm trần, ốp trần, đèn hắt dưới tủ bếp |
|
Phòng học, góc làm việc |
4000K–5000K, CRI ≥ 80, không nhấp nháy |
Đèn bàn học, ốp trần, panel |
|
Nhà tắm |
3000K–4000K, IP44 trở lên |
Ốp trần, âm trần chống ẩm |
|
Văn phòng |
4000K–6500K |
Panel, bộ đèn tuýp, âm trần |
|
Nhà xưởng, kho |
5000K–6500K |
Highbay, bộ đèn tuýp |
|
Ngoài trời |
Tùy mục đích, IP65 trở lên |
Đèn pha LED, đèn gắn tường |
Muốn biết phòng của bạn cần bao nhiêu đèn, dùng công cụ tính số lượng đèn của Rạng Đông. Nếu muốn làm lớp sáng hắt trần, xem bài đèn LED hắt trần. Hướng dẫn chi tiết từng bước có trong bài cách chọn đèn LED.
Cách nhận biết đèn LED kém chất lượng
Phần lớn đèn LED trông giống nhau khi mới mua. Khác biệt lộ ra sau vài tuần hoặc vài tháng. Đây là các dấu hiệu nên để ý.
Khi mua:
- Bao bì thiếu thông số: không ghi quang thông (lm), chỉ số hoàn màu, tuổi thọ kèm mốc L70, hoặc không có tên, địa chỉ nhà sản xuất.
- Thông số khó tin: ví dụ đèn công suất nhỏ nhưng ghi độ sáng "tương đương" một đèn sợi đốt rất lớn, hoặc tuổi thọ rất cao mà không ghi điều kiện.
- Đèn quá nhẹ so với công suất: thường là dấu hiệu tản nhiệt bị cắt giảm.
- Không có thông tin bảo hành rõ ràng.
Sau một thời gian dùng:
- Đèn tối đi rõ rệt chỉ sau vài tháng: chip chất lượng thấp hoặc tản nhiệt không đủ.
- Ánh sáng đổi màu: ngả xanh, ngả hồng, hoặc các đèn cùng lô sáng màu khác nhau.
- Nhấp nháy: có thể kiểm tra nhanh bằng camera điện thoại. Nếu màn hình hiện các vạch sọc chạy khi soi vào đèn, đèn có thể đang nhấp nháy. Cách này chỉ để tham khảo, không thay được phép đo.
- Đèn nóng bất thường ở phần vỏ hoặc đui.
Như đã nói ở phần cấu tạo, driver quyết định phần lớn độ bền: driver ổn dòng tốt giữ cho chip làm việc đúng dòng điện thiết kế, không nhấp nháy và chịu được điện áp dao động. Đây cũng là bộ phận dễ bị cắt giảm nhất ở đèn giá rẻ. Xem thêm lợi thế của đèn Rạng Đông so với đèn giá rẻ. Cách so giá theo lumen và chi phí 3 năm có trong bài giá đèn LED.
Rạng Đông sản xuất và thử nghiệm đèn LED như thế nào
LED là sản phẩm công nghệ phức tạp. Từ chip LED đến một chiếc đèn dùng được còn rất nhiều khâu: thiết kế module LED, thiết kế driver, phân bố quang, tản nhiệt, lắp ráp và thử nghiệm. Nhà sản xuất phải nắm công nghệ và có thiết bị đo kiểm thì mới kiểm soát được chất lượng ổn định giữa các lô hàng.
Rạng Đông (Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông, thành lập năm 1961) tự nghiên cứu, thiết kế và sản xuất đèn LED tại Việt Nam:
- Thử nghiệm: sản phẩm được đo kiểm tại phòng thử nghiệm của Rạng Đông
- Tiêu chuẩn: sản phẩm đèn LED phải đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam về an toàn và tương thích điện từ, trong đó có QCVN 19:2019/BKHCN. Thông tin công bố của từng sản phẩm có tại trang công bố chất lượng sản phẩm.
- Thông số công khai: quang thông, hiệu suất, nhiệt độ màu, CRI, tuổi thọ được ghi trên bao bì và catalogue để người mua so sánh.

Hệ thống thử nghiệm tuổi thọ và độ tin cậy LED theo tiêu chuẩn LM-80 của Vektrek - Mỹ mà Rạng Đông sở hữu
Câu hỏi thường gặp về đèn LED
Đèn LED có phải là điốt phát quang không?
Đúng một phần. LED (chip LED) chính là điốt phát quang. Đèn LED là sản phẩm hoàn chỉnh, dùng nhiều điốt phát quang làm nguồn sáng, kèm bộ nguồn, tản nhiệt và vỏ.
Tại sao đèn LED tiết kiệm điện hơn đèn sợi đốt?
Đèn sợi đốt phải nung nóng dây tóc để phát sáng, nên phần lớn điện năng thành nhiệt; hiệu suất chỉ khoảng 10–17 lm/W. Đèn LED tạo ánh sáng trực tiếp từ dòng điện trong chip bán dẫn, hiệu suất thường trên 100 lm/W. Vì vậy cùng độ sáng, đèn LED dùng ít hơn khoảng 80–90% điện năng.
Đèn LED có bị nóng không?
Có, nhưng ít hơn nhiều so với đèn sợi đốt cùng độ sáng. Nhiệt của đèn LED chủ yếu tỏa ra phía sau chip, qua bộ tản nhiệt, nên phần thân đèn có thể ấm nhưng chùm sáng không nóng như đèn sợi đốt. Đèn nóng bất thường là dấu hiệu tản nhiệt kém hoặc lắp ở nơi bí nhiệt.
Bật tắt nhiều có làm giảm tuổi thọ đèn LED không?
Ảnh hưởng không đáng kể với chip LED, khác với đèn compact và huỳnh quang vốn giảm tuổi thọ khi bật tắt thường xuyên. Tuổi thọ đèn LED chủ yếu phụ thuộc nhiệt độ làm việc và chất lượng driver.
Đèn LED có dùng được với dimmer (công tắc chỉnh độ sáng) không?
Chỉ những đèn LED ghi rõ "dimmable" hoặc "có thể điều chỉnh độ sáng" mới dùng được, và cần dimmer tương thích. Lắp đèn LED thường với dimmer có thể gây nhấp nháy, kêu rè hoặc hỏng driver.
Ai phát minh ra đèn LED?
LED phát ánh sáng nhìn thấy đầu tiên (màu đỏ) do Nick Holonyak chế tạo năm 1962. LED xanh lam độ sáng cao, nền tảng của đèn LED trắng ngày nay, do Isamu Akasaki, Hiroshi Amano và Shuji Nakamura phát triển; ba ông nhận giải Nobel Vật lý năm 2014.
Kết luận
Tóm lại, câu trả lời cho "đèn LED là gì": đó là đèn dùng điốt phát quang làm nguồn sáng, tạo ánh sáng trực tiếp từ dòng điện nên tiết kiệm điện hơn nhiều so với đèn sợi đốt và huỳnh quang. Ba điều nên nhớ khi chọn đèn LED:
1. Chọn theo quang thông (lm), không chọn theo công suất (W). Hiệu suất lm/W càng cao càng tiết kiệm điện.
2. Đọc tuổi thọ kèm mốc L70 hoặc L80. Đèn LED giảm sáng dần chứ không hỏng đột ngột; driver và tản nhiệt quyết định đèn bền đến đâu.
3. Chọn nhiệt độ màu, CRI và IP theo đúng không gian, và mua sản phẩm có thông số, bảo hành rõ ràng.
Xem toàn bộ sản phẩm tại danh mục đèn LED Rạng Đông, hoặc tìm điểm mua hàng gần bạn. Cần tư vấn chọn đèn cho công trình, gọi tổng đài 1900 2098.
