Khung điểm đánh giá theo từng tiêu chí

Với chủ đầu tư, bài toán không chỉ dừng lại ở việc công trình có tiêu thụ ít năng lượng hơn hay không, mà còn là việc lựa chọn giải pháp nào để đạt hiệu quả tiết kiệm phù hợp với ngân sách đầu tư, quy mô dự án và mục tiêu chứng nhận.

Rạng Đông Smarthome – RalliSmart có thể hỗ trợ bài toán này thông qua ba năng lực chính: giám sát tiêu thụ năng lượng, tự động điều khiển thiết bị và tối ưu vận hành theo nhu cầu sử dụng thực tế.

Nhóm tiêu chí Năng lượng trong LOTUS V4 đánh giá điều gì?

Nhóm tiêu chí Năng lượng trong LOTUS V4 xem xét khả năng giảm nhu cầu sử dụng năng lượng của công trình so với mức tham chiếu, đồng thời đánh giá hiệu suất của các hệ thống kỹ thuật và khả năng duy trì hiệu quả đó trong suốt quá trình vận hành.

Hiệu quả năng lượng không chỉ đến từ các giải pháp thiết kế thụ động như hướng công trình, cách nhiệt, che nắng hay tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên. Công trình còn cần các giải pháp chủ động để kiểm soát hoạt động của hệ thống chiếu sáng, điều hòa và thiết bị điện sau khi đưa vào sử dụng.

Đây là điểm mà công nghệ Smarthome có thể tham gia rõ nét. Thay vì để thiết bị hoạt động theo thói quen hoặc hoàn toàn phụ thuộc vào thao tác thủ công của người dùng, hệ thống có thể ghi nhận điều kiện thực tế (hiện diện, ánh sáng tự nhiên, thời gian) và tự động điều chỉnh theo các quy tắc đã được thiết lập.

Tuy nhiên, việc lắp đặt Smarthome không đồng nghĩa với việc công trình tự động đáp ứng hoặc được cộng điểm trong LOTUS V4. Mức độ đóng góp còn phụ thuộc vào phạm vi triển khai, phương án tính toán, chất lượng dữ liệu đo lường và hồ sơ minh chứng của từng dự án.

Tự động điều khiển theo hiện diện và nhu cầu sử dụng

Một trong những nguyên nhân phổ biến gây lãng phí điện trong nhà ở, văn phòng và công trình dịch vụ là thiết bị vẫn hoạt động khi không còn người sử dụng.

RalliSmart có thể kết nối cảm biến hiện diện với hệ thống chiếu sáng, điều hòa và các thiết bị điện phù hợp. Khi không phát hiện người trong không gian sau khoảng thời gian cài đặt, hệ thống có thể tự động tắt đèn, điều chỉnh điều hòa về chế độ tiết kiệm hoặc ngắt các phụ tải không cần thiết.

Cơ chế này giúp hạn chế tình trạng thiết bị hoạt động không cần thiết mà không hoàn toàn phụ thuộc vào việc người sử dụng có nhớ tắt hay không.

Ở quy mô dự án, hiệu quả không chỉ đến từ từng thiết bị riêng lẻ mà từ việc chuẩn hóa kịch bản vận hành cho nhiều căn hộ, phòng làm việc hoặc khu vực chức năng. Hệ thống có thể được thiết lập khác nhau tùy theo đặc điểm sử dụng của hành lang, phòng họp, khu sinh hoạt chung, căn hộ hay không gian dịch vụ.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên để giảm điện chiếu sáng

Cảm biến ánh sáng giúp hệ thống xác định lượng ánh sáng tự nhiên hiện có trong không gian. Khi ánh sáng ngoài trời đã đáp ứng một phần hoặc toàn bộ nhu cầu chiếu sáng, hệ thống có thể tự động giảm công suất đèn hoặc tắt các nhóm đèn không cần thiết.

Giải pháp này thường được gọi là điều chỉnh chiếu sáng theo ánh sáng tự nhiên. So với việc duy trì đèn ở mức công suất cố định trong suốt thời gian sử dụng, cách tiếp cận này giúp giảm điện năng tiêu thụ mà vẫn đảm bảo điều kiện chiếu sáng phù hợp.

Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào thiết kế kiến trúc, vị trí cửa sổ, hướng công trình, mức độ che nắng, phân vùng chiếu sáng và vị trí lắp đặt cảm biến. Vì vậy, cảm biến cần được tích hợp cùng phương án thiết kế chiếu sáng ngay từ giai đoạn đầu, thay vì chỉ lắp bổ sung sau khi công trình đã hoàn thiện.

Lập lịch và xây dựng kịch bản vận hành

RalliSmart cho phép thiết lập lịch hoạt động theo giờ, ngày hoặc theo mục đích sử dụng. Hệ thống chiếu sáng, điều hòa và thiết bị điện có thể được điều khiển theo lịch làm việc, giờ cao điểm, thời gian nghỉ hoặc trạng thái sử dụng thực tế.

Ví dụ, kịch bản “Rời nhà” có thể tắt toàn bộ đèn, ngắt các ổ cắm không cần thiết và điều chỉnh điều hòa về chế độ phù hợp. Trong văn phòng, hệ thống có thể tự động giảm hoạt động của thiết bị sau giờ làm việc hoặc tại các khu vực ít được sử dụng.

Giá trị của kịch bản không nằm ở việc thực hiện nhiều thao tác cùng lúc, mà ở khả năng chuẩn hóa quy trình tiết kiệm năng lượng và duy trì quy trình đó một cách nhất quán trong suốt quá trình vận hành.

Giám sát mức tiêu thụ điện theo thời gian thực

Bên cạnh tự động hóa, RalliSmart có thể hỗ trợ theo dõi trạng thái và mức tiêu thụ điện của thiết bị, nhóm phụ tải hoặc từng khu vực (tùy theo cấu hình đo lường được triển khai).

Dữ liệu này giúp người dùng và đơn vị quản lý nhận biết các khu vực tiêu thụ nhiều điện, thiết bị hoạt động ngoài lịch hoặc những thay đổi bất thường so với giai đoạn trước.

Ở quy mô dự án, dữ liệu có thể được tổng hợp để so sánh giữa các khu vực, đánh giá hiệu quả của các kịch bản điều khiển và điều chỉnh phương án vận hành. Khi được thiết kế, lưu trữ và kiểm chứng phù hợp, đây có thể trở thành một phần dữ liệu phục vụ công tác quản lý năng lượng và chuẩn bị hồ sơ đánh giá công trình xanh.

Điểm quan trọng cần lưu ý là hệ thống giám sát không tự tạo ra mức tiết kiệm. Dữ liệu chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng để phát hiện lãng phí, điều chỉnh thiết bị và liên tục cải tiến cách vận hành.

Mức tiết kiệm cần được đánh giá theo từng dự án

Một số nghiên cứu và tài liệu thị trường cho thấy tự động hóa chiếu sáng, điều khiển theo hiện diện và giám sát năng lượng có thể giúp giảm đáng kể mức tiêu thụ điện so với phương thức vận hành truyền thống. Tuy nhiên, không nên áp dụng một tỷ lệ tiết kiệm cố định cho mọi công trình.

Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào loại hình dự án, thời gian sử dụng, hệ thống thiết bị hiện hữu, hành vi người dùng, mức độ tự động hóa và chất lượng vận hành.

Tương tự, mức tiết kiệm năng lượng thường được công bố đối với các công trình đạt chứng nhận LOTUS là kết quả tổng hợp của nhiều nhóm giải pháp, bao gồm thiết kế kiến trúc, lớp vỏ công trình, hệ thống điều hòa, chiếu sáng, thiết bị hiệu suất cao, năng lượng tái tạo và quản lý vận hành. Smarthome là một lớp công nghệ hỗ trợ quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả của công trình.

Tích hợp sớm để tối ưu hiệu quả và chi phí

RalliSmart phát huy hiệu quả tốt hơn khi được tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế. Việc này giúp chủ đầu tư chủ động phân vùng chiếu sáng, lựa chọn vị trí cảm biến, thiết kế tủ điện, hạ tầng mạng và hệ thống đo lường phù hợp.

Tích hợp sớm cũng giúp đội ngũ tư vấn xác định rõ chức năng nào phục vụ tiện nghi, chức năng nào phục vụ tiết kiệm năng lượng, và dữ liệu nào cần thu thập để đánh giá hiệu quả.

Thay vì chỉ bổ sung một số thiết bị thông minh vào cuối dự án, chủ đầu tư có thể xây dựng một hệ thống đồng bộ, trong đó chiếu sáng, cảm biến, điều hòa, thiết bị điện và nền tảng quản lý phối hợp với nhau.

Rạng Đông Smarthome vì vậy không thay thế toàn bộ các giải pháp năng lượng của công trình, nhưng có thể trở thành lớp hạ tầng giúp đo lường chính xác hơn, tự động hóa hiệu quả hơn và duy trì mức tiết kiệm trong suốt quá trình vận hành